Чаму прэзідэнт Беларусі не паехаў у Вільню святкаваць 20-годдзе незалежнасці Літвы, хаця запрашэнне было атрыманае?
Што гэта - прагін ці манеўры са зважаннем на Маскву, жаданне паказаць, што для праеўрапейскага дыялогу не варта вылучаць нейкія ўмовы ці рэакцыя на паралельнае запрашэнне Станіслава Шушкевіча, што нібыта закранае статус беларускага прэзідэнта?
Літва, запрашаючы Лукашэнку, сыходзіла з меркаванняў геапалітыкі і бяспекі, лічыць беларускі палітолаг Юрый Дракахруст.
Найбольш выразным пацвярджэннем гэтага з’яўляецца ацэнка такога адэпта “маральнай палітыкі”, як Вітаўтас Ландсбергіс (былы спікер літоўскага парламента). Той заявіў, што Аляксандра Лукашэнку запрасіць на святкаванне было варта.
Ландсбергіс звярнуў увагу на пэўны кантэкст падзеяў і акалічнасцяў, а таксама на тое, што ў беларускага кіраўніцтва, да якога раней было шмат прэтэнзій у сувязі з ранейшай палітыкай, "ёсць жаданне рабіць нешта інакш, імкненне весці краіну да выжывання і без адрыву ад еўрапейскіх каранёў. “Беларускі народ варты стаць еўрапейскім народам”, - сказаў літоўскі палітык.
“Лукашэнка прыняўшы запрашэнне, асабліва ва ўмовах, калі Масква пасылае дзесяціступеннага чыноўніка, мог атрымаць пэўныя палітычныя дывідэнды, падобныя на тыя, якія ён атрымаў, калі адмовіўся і адмаўляецца дагэтуль прызнаць незалежнасьць Абхазіі і Паўднёвай Асетыі”, - адзначае суразмоўца “МЫ”.
Але, магчыма, на ягонае рашэнне паўплывалі некаторыя асаблівасці сітуацыі: “Па-першае, на свята ў Вільню не паедзе не толькі прэзідэнт Расіі Дзмітрый Мядзведзеў, але і ніхто з еўрапейскіх “грандаў” “старой Еўропы” - ні Ангела Меркель, ні Нікаля Сарказі, ні Гордан Браўн, ні Сільвіа Берлусконі. Злучаныя Штаты таксама будуць прадстаўленыя толькі паслом, акрэдытаваным у Вільні”.
Чаму так атрымалася - літоўцы ад пачатку планавалі сваё свята як рэгіянальнае ці навідавоку правал літоўскай дыпламатыі - цяжка сказаць. Але фармат атрымаўся сціпленькі.
“Кіданне выклікаў Расіі на такім фоне істотна зніжала еўрапейскія дывідэнды, якія б магло прынесці, калі б набор гасцей Вільні быў больш прадстаўнічым. А раздражненне Расіі такім дэмаршам - не. Баланс аказаўся на карысць Расіі”, - кажа палітолаг.
Яшчэ адным чыннікам, які мог паўплываць на рашэнне прэзідэнта Беларусі, - гэта рашэнне не ехаць у Вільню прэзідэнта Украіны Віктара Януковіча. Хаця Віктар Юшчанка паехаў бы, нягледзячы ні на якую занятасць.
"Выглядаць большым еўрапейцам, хай і толькі на сімвалічным узроўні, чым прэзідэнт Украіны, для Лукашэнкі было даволі небяспечна. У гэтай сітуацыі раздражненне Масквы было б значна большым, чым у выпадку, калі б Вільню накіраваліся і Януковіч, і Лукашэнка. Таму пазіцыя “сярэдняга" брата аказалася, магчыма, вырашальнай для “малодшага”, - лічыць Юрый Дракахруст.
Нагадаем, Украіну на святкаванні 20-годдзя незалежнасці Літвы прадставіць міністр замежных справаў, Расію – міністр транспарту, Беларусь - намеснік прэм’ер-міністра. Усё адно статус прадстаўніка Беларусі вышэйшы.
Комментарии